Indeks CPI (Consumer Price Index) to wskaźnik makroekonomiczny pokazujący, w jakim momencie jest obecnie rynek. Jeśli poważnie myślisz o tradingu, warto nauczyć się go analizować. Sprawdź, co to jest CPI i jak z niego korzystać.

CPI – co to jest?

CPI to wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, który jest najpopularniejszą miarą inflacji i deflacji. Wskaźnik CPI jest obliczany przez urzędy statyczne poszczególnych krajów, w związku z czym metodologia pomiaru może być inna w różnych państwach. Niemniej warto wiedzieć, że wszystkie wyliczenia spełniają normy wyznaczone przez ONZ, co pozwala swobodnie porównywać je między sobą.

W Polsce wyniki badania indeksu CPI ogłasza się co miesiąc, co kwartał i co rok. Badanie indeksu przeprowadza Główny Urząd Statystyczny.

Jaki jest cel publikowania tego typu danych? Przede wszystkim są one wykorzystywane do waloryzacji wielkości ekonomicznych, obliczania wynagrodzeń, rent czy emerytur, a także do podejmowania bieżących decyzji gospodarczych przez rząd, banki i inne instytucje finansowe. Dane pomagają też przedsiębiorcom i innym uczestnikom rynku, np. inwestorom giełdowym, w planowaniu kolejnych posunięć.

Dzięki aktualnym wyliczeniom można dowiedzieć się, o ile w danym okresie wzrosły lub zmalały ceny towarów i usług konsumpcyjnych. Połączenie tych danych z obliczaną przez Narodowy Bank Polski inflacją bazową (która nie ulega szokom i nagłym zmianom) pozwala analizować i oceniać trendy związane z ruchami cen. To także podstawa do badania stanu gospodarki.

Indeks CPI a inflacja i deflacja

Jak już wiesz, Consumer Price Index to miara inflacji i deflacji. Czym są oba zjawiska?

Inflacja to wzrost poziomu cen danej gospodarki w określonym czasie, czyli realny spadek siły nabywczej pieniądza. Proces ten postrzegany jest jako negatywny, jednak to nie do końca prawda. Powolna i utrzymująca się na niskim poziomie inflacja stymuluje bowiem gospodarkę.

Deflacja to analogicznie przeciwieństwo inflacji. Cena nabywcza pieniądza rośnie, a ceny spadają. To dość sporadycznie występujące zjawisko, któremu zazwyczaj towarzyszy recesja. Deflacja dodatkowo napędza recesję, więc spada opłacalność produkcji i wiele firm wstrzymuje się z nowymi zamówieniami. Pracownicy otrzymują niższe nominalnie wynagrodzenia, co przyczynia się do spadku ich produktywności („płace nie są elastyczne w dół”).

W głównym nurcie współczesnej refleksji ekonomicznej podnosi się, że deflacja jest jeszcze gorsza niż inflacja. Dlatego władze monetarne (banki centralne) poszczególnych krajów starają się utrzymywać wartość pieniądza na raczej stałym poziomie – z niewielką inflacją. W Polsce Narodowy Bank Polski przyjął uchwałą Rady Polityki Pieniężnej tzw. bezpośredni cel inflacyjny który wynosi 2,5% (+/- 1 punkt procentowy). Cel Europejskiego Banku Centralnego to z kolei około 2% (lekko poniżej).

Warto również pamiętać, że inflacja i deflacja utrudniają rachunek ekonomiczny – producenci danego dobra mogą nie wiedzieć, czy popyt na ich produkty rośnie z powodu strukturalnych zmian na rynku czy z powodu ogólnego wzrostu wszystkich cen konsumenckich.

Obliczanie indeksu CPI

Wskaźnik CPI obliczany jest na podstawie statystycznego koszyka zakupów – koszyka inflacyjnego, co pozwala odnotować miesięczne lub kwartalne zmiany w cenach towarów i usług wchodzących w skład tego koszyka. Do obliczeń stosuje się średnią ważoną cen. Produkty, które znajdują się w składzie koszyka, są wybranymi artykułami nabywanymi przez przeciętne gospodarstwo domowe.

Wybór produktów i usług to efekt analiz tego, co kupuje statystyczne gospodarstwo domowe. Obejmuje to także wskazanie, jaki udział mają te produkty w łącznych wydatkach. Po ustaleniu zawartości koszyka ankieterzy dokonują weryfikacji cen poszczególnych artykułów.

Indeks CPI nazywany jest także „wskaźnikiem zmian kosztów utrzymania” lub „indeksem kosztu życia”. Warto wiedzieć, że wartość CPI wpływa m.in. na decyzje banków centralnych na temat wysokości stóp procentowych. Co więcej, kiedy odczyty Consumer Price Index rosną, jest duże prawdopodobieństwo, że wzrośnie również inflacja. Jeśli obserwowany jest szybki spadek indeksu CPI – nadchodzi spowolnienie gospodarcze lub nawet deflacja.

Wskaźnik CPI a giełda

Indeks CPI powinien szczególnie interesować osoby zajmujące się tradingiem i inwestycjami. Powód wydaje się oczywisty: wskaźnik CPI doskonale obrazuje, w jakim miejscu jest obecnie rynek.

CPI to doskonały punkt wyjścia do planowania przyszłych inwestycji i podejmowania świadomych decyzji związanych z lokowaniem swoich środków. Jeśli chcesz przeprowadzić analizę fundamentalną, a następnie poczynić nowe inwestycje giełdowe – kieruj się również indeksem CPI.

Ponieważ indeks CPI jest ważny przy prognozowaniu rzeczywistych wartości inflacji, wpływa na ceny na rynkach finansowych. Co więcej, wskaźnik Consumer Price Index ma znaczenie w kontekście walut. Wzrost CPI rodzi presję na podwyżkę stóp procentowych, co może wpływać na wzrost kursu danej waluty.

Z drugiej strony niski wskaźnik CPI pokazuje, że ceny maleją, co w dłuższej perspektywie może wywołać spowolnienie gospodarcze. Producenci zarabiają mniej, muszą więc obniżać koszty, np. redukując etaty czy obcinając wynagrodzenia. Błędne koło sprawia, że niższe zarobki przekładają się na mniejszy popyt i spadek nabywania towarów i usług – to z kolei wprowadza kolejne obniżki cen.

Wskaźnik CPI ma duże przełożenie na wiele aspektów rynku. Jeśli interesują Cię inne zjawiska bezpośrednio związane z tradingiem – wypróbuj naszą platformę AvaTrade School. Znajdziesz tu odpowiedzi na wiele nurtujących pytań, przeczytasz opinie ekspertów, a także skorzystasz ze specjalnego darmowego kursu, dzięki któremu rozszerzysz wiedzę na temat inwestycji.

Powyższa informacja stanowi publikację handlową i jest upowszechniania w celu promocji usług świadczonych przez Ava Trade EU Ltd.